Ik vind het altijd fascinerend hoe vaak we in onze taal eten gebruiken om iets over het leven te zeggen. Neem nu de uitdrukking “een appeltje voor de dorst”. Iedereen kent ze, maar waar komt ze eigenlijk vandaanVroeger betekende “een appeltje voor de dorst” letterlijk een appel bewaren voor later, zodat je nog iets had als je honger of dorst kreeg. In de loop van de tijd kreeg de uitdrukking een figuurlijke betekenis: iets opzijzetten voor moeilijke tijden, meestal geld of een voorraadje zekerheid. Net zoals je een appel bewaart voor als je hem écht nodig hebt.

Onze taal zit trouwens vol uitdrukkingen waarin eten de hoofdrol speelt. Ze werken zo goed omdat iedereen de ervaring van proeven, koken of eten kent – het zijn beelden die meteen iets oproepen. En geef toe: iets uitleggen met eten klinkt altijd gezelliger dan met cijfers of theorie.

Denk maar aan “de appel valt niet ver van de boom”, waarmee we bedoelen dat kinderen vaak op hun ouders lijken – in karakter, uiterlijk of gewoonten. Of aan “honger is de beste saus”, waarmee we zeggen dat alles lekker smaakt als je echt honger hebt.

Soms zijn ze wat ondeugend, zoals “boter bij de vis”, wat eigenlijk betekent dat je eerst moet betalen voordat je krijgt wat je wil. En “de kool en de geit sparen” gaat dan weer over proberen iedereen tevreden te houden – een moeilijke evenwichtsoefening die elke kok herkent.

We gebruiken zulke uitdrukkingen omdat eten iets universeels is: het verbindt, het troost, het viert en het vertelt verhalen. Of het nu over een appel, een stuk brood of een potje mosterd gaat, het zijn beelden die meteen smaak en gevoel oproepen. Misschien is dat net wat taal – en koken – gemeen hebben: allebei zijn ze manieren om iets warms te delen.