Ik heb ooit stevig overgewicht gehad, en ik weet dus hoe het voelt om elke dag met die kilo’s én met de blikken of oordelen van anderen rond te lopen. Gelukkig heb ik mijn leven op een bepaald moment gezonder kunnen maken, vooral door meer te bewegen en bewuster te eten. Maar laat me meteen eerlijk zijn: niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden, dezelfde startpositie, dezelfde gezondheid, hetzelfde leven, dezelfde omstandigheden. En dus is het heel makkelijk om vanop afstand te roepen dat mensen met obesitas “het aan zichzelf te danken hebben”, maar het is simpelweg vaak niet waar.

We weten vandaag dat overgewicht en obesitas veel complexer zijn dan het cliché “te veel eten en te weinig bewegen”. Bij sommige mensen speelt erfelijkheid een enorme rol, bij anderen hormonen, medicatie of chronische pijn, en bij nog een andere groep zit er een psychologische factor achter, zoals stress, trauma, verdriet of een jarenlang verstoorde relatie met eten. Het is zo makkelijk om met de vinger te wijzen, maar we hebben geen flauw idee van het gevecht dat iemand anders elke dag voert, noch van de redenen waarom een lichaam reageert zoals het reageert.

En ja, er zijn ook mensen zoals ik, die zich soms laten gaan, periodes kennen waarin het moeilijker is om nee te zeggen, of zich troost zoeken in comfortfood of een glas wijn. Dat hoort bij het leven. Dat maakt ons menselijk. Maar dat betekent niet dat iedereen dezelfde verantwoordelijkheid draagt, of dat iedereen zomaar even eenvoudig het roer kan omgooien. Wat voor mij werkte, werkt misschien voor iemand anders totaal niet. En dat is oké.

Daarom vind ik het zo belangrijk dat we stoppen met dat harde oordelen over mensen met overgewicht. Obesitas is geen karakterfout, geen gebrek aan wilskracht, geen persoonlijk falen. Het is een gezondheidsprobleem dat vele oorzaken kan hebben, en dat een pak complexer is dan sommige mensen willen geloven.

Dus laat ons vooral wat meer begrip tonen. Laten we mild zijn. Laten we respect hebben voor iedereen die worstelt, voor iedereen die probeert, voor iedereen die zijn of haar eigen tempo en pad volgt. Met vallen en opstaan. Of je nu al veel bent afgevallen, een klein beetje, of nog helemaal aan het begin staat, het verdient allemaal een compliment. Pogingen tellen, keuzes tellen, moed telt, en elke kleine stap vooruit is er één.

En laat ons ook niet vergeten dat een mens zoveel meer is dan zijn gewicht. Dat zou het uitgangspunt moeten zijn. Altijd.